Certa

Certę poznasz po lekko wygrzbieconym, srebrzystym ciele i charakterystycznym, wysuniętym „nosie” nad dolnym otworem gębowym oraz długiej płetwie odbytowej. W okresie tarła samce ciemnieją i pokrywają się perłową wysypką. Bywa mylona z leszczem i sapą, ale odróżnia ją wystający ryjek i smuklejsze ciało niż u leszcza.

Bywa mylony z: Leszcz, Brzana, Świnka, Sapa.

Wartości ogólne — okręgi PZW i łowiska komercyjne mogą stosować inne wymiary i okresy ochronne.

To ryba wędrowna dolnych i środkowych odcinków dużych rzek, zwłaszcza w dorzeczu Wisły i Odry, wchodząca w górę rzek na tarło. Trzyma się dna w umiarkowanym i silniejszym nurcie, na krawędziach głębi i za progami. Poza tarłem spotykana także w przyujściowych odcinkach i zbiornikach zaporowych.

Bierze na białą i czerwoną larwę, pęczek robaków, rosówkę, kiełbik oraz drobne przynęty roślinne. Do feedera i gruntu sprawdza się zanęta z dużą ilością larwy i ochotki, podana precyzyjnie przy dnie. W nurcie skuteczne bywa też delikatne łowienie w spław z gruntowaniem.

Łowi się ją głównie z gruntu, na feeder i w spław w rzece. Praktyczny zestaw feederowy to kij do 90–120 g, żyłka główna 0,20–0,25 mm, przypon 0,14–0,16 mm i haczyk 10–14 do larwy. Certa bierze często delikatnie, więc czuła szczytówka i lekki przypon podnoszą skuteczność. To ryba objęta ochroną okresową, więc trzeba pilnować terminów.

Najlepiej bierze wiosną i jesienią, gdy odbywa wędrówki wzdłuż rzeki. Aktywna głównie o świcie i zmierzchu, w umiarkowanie ciepłej wodzie. Tarło odbywa wiosną i wczesnym latem na żwirowych bystrzach, dlatego objęta jest długim okresem ochronnym.

Certa uchodzi za rybę smaczną, szczególnie ceniona jest wędzona, choć jej mięso jest dość ościste. Dobrze smakuje też smażona po ponacinaniu ości. Ze względu na status gatunku odbudowywanego zarybieniami wielu wędkarzy wypuszcza złowione ryby.

Certa niegdyś masowo wchodziła z Bałtyku i dolnej Wisły w górę rzek, ale zabudowa hydrotechniczna przerwała jej szlaki tarłowe. Dziś populacje są odbudowywane dzięki zarybieniom i programom ochrony. To gatunek rodzimy, wrażliwy na przegradzanie rzek, będący wskaźnikiem ich drożności.