Szczupak
drapieżnikEsox lucius
Największy rodzimy drapieżnik naszych wód, o wydłużonym ciele i paszczy pełnej ostrych zębów. Atakuje z zasadzki, najczęściej przy trzcinach i podwodnych przeszkodach.
Jak rozpoznać
Szczupaka rozpoznasz po wydłużonym, torpedowatym ciele, spłaszczonej „kaczej" paszczy pełnej ostrych zębów i płetwach grzbietowej oraz odbytowej przesuniętych daleko ku tyłowi. Boki ma nakrapiane w jaśniejsze plamy na oliwkowo-zielonym tle, co maskuje go wśród roślin. Bywa mylony jedynie z młodym sandaczem, ale sandacz ma dwie płetwy grzbietowe i inny, bardziej wrzecionowaty kształt głowy.
Bywa mylony z: Sandacz.
Wymiar i okres ochronny
| Wymiar ochronny | 50 cm |
|---|---|
| Okres ochronny | 1 stycznia – 30 kwietnia |
Wartości ogólne — okręgi PZW i łowiska komercyjne mogą stosować inne wymiary i okresy ochronne.
Gdzie żyje i gdzie łowić
To ryba zasadzki, dlatego szukaj go tam, gdzie ma się gdzie schować: przy krawędziach trzcin, w wypłyceniach z roślinnością, przy zatopionych drzewach, pomostach i krawędziach głębi. Występuje niemal we wszystkich typach wód — od jezior i starorzeczy, przez wolno płynące rzeki, po zbiorniki zaporowe. Latem trzyma się płycizn i pasa roślinności, jesienią schodzi za stadami ryb na głębsze krawędzie.
Na co bierze szczupak
Klasyka to żywiec i martwa rybka (ukleja, płoć, krąp) podawana pod spławikiem lub z gruntu. Ze sztucznych przynęt świetnie sprawdzają się woblery, duże obrotówki, blachy wahadłowe oraz gumy na główce jigowej i w zestawie dropshot. Latem i na płytkiej wodzie efektowne są przynęty powierzchniowe, a jesienią większe gumy i wolniejsze prowadzenie.
Jak łowić — metoda i zestaw
Najpopularniejszą metodą jest spinning: wędka 2,4–2,7 m o wyrzutce do 30–40 g, plecionka 0,12–0,17 mm i koniecznie przypon stalowy lub fluorocarbonowy 0,50–0,70 mm, bo ostre zęby przecinają zwykłą żyłkę. Do żywca sprawdza się zestaw pod spławik przelotowy lub podlodowa żerdka zimą. Trolling na jeziorach i zaporach z dużymi woblerami pozwala przeszukać rozległe akweny. Zacinaj zdecydowanie i pamiętaj o szczypcach do wypinania kotwic.
Kiedy łowić — sezon i tarło
Szczupak bierze przez cały sezon otwarty, ale najlepiej wczesną jesienią i późną jesienią, gdy intensywnie żeruje przed zimą. Tarło odbywa wczesną wiosną na zalanych łąkach i płyciznach, po nim obowiązuje okres ochronny. Latem najskuteczniejsze są ranki i wieczory, a w chłodniejszej wodzie ryba żeruje także w ciągu dnia. Zimą łowi się go spod lodu na żywca i błystki podlodowe.
W kuchni
Mięso szczupaka jest chude, białe i smaczne, ale dość ościste — ma sporo drobnych ości Y w partii grzbietowej. Najlepiej wychodzi w postaci mielonej (kotlety, sandacz po żydowsku w wersji szczupakowej, faszerowany) albo z większych filetów po naciciu ości. Mniejsze sztuki warto wypuszczać, a do kuchni brać ryby z partii kilogramowych.
Ciekawostki i status
To największy rodzimy drapieżnik naszych wód i zarazem czołowy sanitariusz — eliminuje słabe i chore ryby, regulując populacje. Największe polskie szczupaki przekraczają metr długości i kilkanaście kilogramów. Potrafi ruszyć z zasadzki błyskawicznie, rozpędzając się na krótkim dystansie, a jego terytorializm sprawia, że w dobrym stanowisku niemal zawsze ktoś „siedzi".