Koza pospolita

Koza to niewielka, wydłużona i bocznie spłaszczona ryba denna, dorastająca do kilkunastu centymetrów. Wzdłuż boku biegnie rząd ciemnych plam, a wokół małego, dolnego pyska widać krótkie wąsiki. Pod okiem kryje się mały, ruchomy kolec, który ryba stroszy w razie zagrożenia, dlatego trzeba uważać przy jej trzymaniu. Od piskorza odróżnia ją mniejszy rozmiar, plamy zamiast podłużnych pasów i wyraźnie smuklejsza sylwetka.

Bywa mylony z: Piskorz.

Gatunek objęty ochroną częściową. Połów jest zabroniony, złowioną przypadkowo rybę trzeba natychmiast wypuścić.

Porównaj z innymi gatunkami: pełna tabela wymiarów i okresów ochronnych.

Trzyma się piaszczystego i mulistego dna wolno płynących rzek, starorzeczy, kanałów i jezior. Dzień spędza zakopana w osadzie, z której wystaje jej często tylko głowa, a aktywność przypada na zmierzch i noc. Potrzebuje czystego, drobnoziarnistego dna, więc znika tam, gdzie rzekę pogłębiono lub zabagniono.

Nie jest celem połowu i nie stosuje się na nią przynęt, bo obejmuje ją ochrona gatunkowa. Naturalnie odżywia się drobnymi bezkręgowcami, które odcedza z zagarniętego piasku. Wędkarsko jej nie kusimy.

Koza jest objęta ochroną częściową, połów jest zabroniony, więc nie stosuje się na nią żadnych zestawów. Może trafić się przypadkiem przy łowieniu drobnicy przy samym dnie na małego robaka. Złowioną należy natychmiast wypuścić, najlepiej mokrymi rękami i bez wyciągania jej na suchy brzeg.

Ze względu na status ochronny nie mówimy o sezonie połowowym. Naturalnie koza jest najbardziej aktywna w ciepłych miesiącach i o zmroku, a chłodną porę przeczekuje zakopana w dnie. Tarło odbywa późną wiosną i latem, składając ikrę wśród roślin i na dnie.

Koza jest objęta ochroną częściową i nie wolno jej łowić ani zabierać, nie ma zastosowania kulinarnego. Przy kilkunastu centymetrach długości i tak nie byłaby rybą konsumpcyjną. Traktujemy ją jako gatunek chroniony, a nie zdobycz.

Ruchomy kolec pod okiem to jej najciekawsza cecha, bo służy zarówno do obrony, jak i do zaklinowania się w podłożu. Jest gatunkiem wskaźnikowym: jej obecność świadczy o zachowanym, naturalnym dnie piaszczystym. Objęto ją ochroną także dlatego, że regulacja rzek i pogłębianie koryt niszczą dokładnie ten typ siedliska.