Kleń
Squalius cephalus
Wszystkożerny mieszkaniec rzek o dużej, ciemno obrzeżonej łusce i szerokiej głowie. Bierze na wszystko — od chrząszcza i czereśni po woblera i muchę.
Jak rozpoznać
Kleń ma masywne, wałeczkowate ciało, szeroką, tępą głowę, dużą paszczę i wyraźnie dużą łuskę z ciemnym obrzeżeniem, przez co boki wyglądają jak wzorzysta siateczka. Płetwa odbytowa jest lekko wypukła (zaokrąglona), a płetwy brzuszne i odbytowa mają czerwonawy odcień. Najczęściej mylony z jaziem: w dylemacie „jaź a kleń" pomaga większa łuska klenia, jego szersza głowa i wypukła płetwa odbytowa, podczas gdy jaź ma drobniejszą łuskę i wklęsłą płetwę odbytową.
Wymiar i okres ochronny
| Wymiar ochronny | 25 cm |
|---|---|
| Okres ochronny | brak ogólnokrajowego |
Wartości ogólne — okręgi PZW i łowiska komercyjne mogą stosować inne wymiary i okresy ochronne.
Gdzie żyje i gdzie łowić
To typowa ryba rzek — od małych, bystrych cieków po duże rzeki nizinne. Trzyma się nurtu, ale lubi kryjówki: podmyte brzegi, zwisające nad wodą gałęzie, mostki, głazy i wolne przekosy przy prądzie. Chętnie stoi w cieniu drzew, skąd zbiera spadające owoce i owady. Szukaj go tam, gdzie nurt niesie pokarm i jest gdzie się schować.
Na co bierze kleń
Kleń jest wszystkożerny i bierze dosłownie na wszystko: chrząszcze, koniki polne, czereśnie, ser, chleb, kawałek kiełbasy, rosówkę, a ze sztucznych — małe woblery, obrotówki, gumy i suchą muchę. Latem świetnie działa podanie owada lub owocu przy powierzchni pod zwisającymi gałęziami. To gatunek nagradzający kreatywność w doborze przynęty.
Jak łowić — metoda i zestaw
Skuteczny jest lekki spinning: wędka o wyrzutce do 5–15 g, plecionka 0,08–0,12 mm i przypon fluorocarbonowy 0,20–0,25 mm z małym woblerkiem lub obrotówką prowadzoną wzdłuż kryjówek. Zestaw na klenia z gruntu to lekka wędka, żyłka 0,18–0,22 mm, przypon 0,16 mm i haczyk nr 6–10 z serem, chlebem lub rosówką, podawany w nurcie przy podmytym brzegu. Bardzo dobrze sprawdza się też wędkarstwo muchowe na suchą muchę latem. Kleń jest czujny, więc liczy się ciche, ostrożne podejście.
Kiedy łowić — sezon i tarło
Bierze przez cały sezon otwarty, ale najlepiej od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy żeruje aktywnie przy powierzchni. Tarło odbywa wiosną w nurcie na twardym dnie. Latem najlepsze są ranki, wieczory i słoneczne dni, gdy zbiera owady; zimą schodzi w głębsze, spokojniejsze partie rzeki i bierze delikatnie.
W kuchni
Mięso klenia jest smaczne, ale wyjątkowo ościste — pełne drobnych ości, co czyni je kłopotliwym w kuchni. Najlepiej wychodzi wędzone lub mielone. Ze względu na ostrożny charakter i sportową wartość kleń jest częstym celem wędkarstwa „złów i wypuść".
Ciekawostki i status
Kleń uchodzi za jedną z najbardziej czujnych i inteligentnych ryb rzecznych — potrafi obserwować wędkarza i błyskawicznie chować się w kryjówkę. Jest wszystkożerny do tego stopnia, że zjada owoce, owady, małe ryby, a nawet myszy czy pisklęta wpadające do wody. Duże okazy przekraczają 50 cm i kilka kilogramów, stanowiąc cenne trofeum.